پاگشای نوزاد

به نام ایزد متعال

.

به دنیا اومدن یه بچه ی تازه خیلی چیزارو یاد آدم میاره . یکی از این چیزا رسم و رسومی هست که قدیما خیلی سفت و سخت اجرا میشدن . از اونجا که کوچیکترین نوه از فامیل بزرگ ما دوازده سالشه ، این وقفه ی طولانی و البته بیخیالی نسل جدید نسبت به این چیزا و جایگزینی اونا با نوآوری های عجیب و غریب و تغییر آیین قدیمی باعث شد که دو سه تا نتیجه ای که الان بین یک تا سه سالشونه محروم بشن از خیلی از این جشن ها .

البته مامانه خیلی نسبت به این چیزا حساسه . وقتی باقالی دنیا اومد اصرار داشت براش شپّاسی (‌هفت شب ) بگیریم . یا برای بیرون اومدن اولین دندونش گازفروشان ( دندونی )‌ گرفتیم . هنوزم که هنوزه هر بچه ای که برای اولین بار میاد خونه ی ما ، موقع رفتن یه ظرف پر از برنج و تخم مرغ میگیره و ....

میگن اگه صاحب خونه به نوزادی که بار اول به خونه ش اومده برکت نده ، موش تو انبارش می افته. ( برنج نماد برکت و تخم مرغ ، بچه ی اون خونه ست . )

این سوال واسم پیش اومد که آیا این رسم – دادن تخم مرغ و برنج - فقط تو شهر ما وجود داره یا نه ؟ تو کتابهایی هم که داشتم چیزی پیدا نکردم .

تو اینترنت کلی جستجو کردم ولی فقط تو یه جا به اسم بنیاد بازشناسی لارستان کهن ( حوزه ی مطالعات جنوب و خلیج فارس ) – http://www.larshenasi.com/1389/01/---12.html- متن زیر رو پیدا کردم که البته ربطی به رشت نداره ولی چون تنها چیزیه که پیدا کردم اینجا میارمش:

.

9-2- مراسم پاگشایی بچه ( بِچ شَوا خونَ خَندَ / / bač šavâ xo:na xanda

همانگونه که گفته شد ، پس از چهل روز برای اولین بار نوزاد را از خانه به یکی از اماکن مقدس شهر می برند . علاوه بر آن برخی نیز نوزاد را نزد سید معتبر و یا عالم آن شهر که به آن " آقای گپ " می گویند ، می برند تا برایش دعا کند . پس از آن به خانه ی مادربزرگ مادری ( مادر بئو ) می روند . که در این مراسم پاگشایی ، بستگان درجه ی یک پدر نوزاد ، مانند مادر ، پدر ، خواهر و برادر نیز دعوت می شوند . در این میهمانی ولیمه داده می شود و هدیه ای به مادر و نوزاد می دهند و برای خوش یمنی و شادی مادر بئو ، پول و بادام سبز بر سر مادر و نوزاد می پاشد ( شاباش می کند : بَرَنِش / baraneš / می کند ) . بعد از پاگشایی اول ، نوبت به دیگر اقوام می رسد که یک به یک مادر و نوزاد را پاگشا می کنند .

.

از هرکدوم از دوستانم یا تو شرکت از همکارا که پرسیدم  فقط از کادویی ( یا پولی ) که به نوزاد می دن خبر داشتن . کم کم داشتم به این نتیجه می رسیدم که این رسم فقط مال خونواده ی ماست ! ولی با توجه به اینکه بیشتر همکارای من مرد هستن ، رشتی هم نیستن و از طرفی من هم فقط دوتا کتاب گیلان شناسی دارم و مهمتر هم اینکه چند تا از دوستام که اصالتن رشتی هستن هم چنین رسمی دارن  نتونستم جمع بندی کلی واسه تحقیقم ارایه بدم ، حتی نتونستم ادعا کنم این یه رسم رشتیه. فقط شانس آوردم این تحقیق مال پایان نامه ی دانشگاهم نبود !!!

.

.

.

 

   + نویسنده - ٦:۱٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢ امرداد ۱۳٩٠